Powiat miński w województwie mazowieckim został utworzony 1 stycznia 1999 r. (podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów - Dz. U. Nr 103, poz. 652).
Powiat obejmował:
- miasta - Mińsk Mazowiecki, Sulejówek, Wesoła;
- gminy - Cegłów, Dębe Wielkie, Dobre, Halinów, Jakubów, Kałuszyn, Latowicz, Mińsk Mazowiecki, Mrozy, Siennica, Stanisławów.
Z dniem 1 stycznia 2002 r. z powiatu zostały wyłączone miasta: Sulejówek i Wesoła, które weszły w skład powiatu warszawskiego (podstawa prawna : § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 w sprawie utworzenia, ustalenia granic, i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby władz powiatu - Dz.U. Nr 62, poz. 631).
Po wyborach samorządowych 27 października 2002 r. miasto Sulejówek ponownie zostało włączone do powiatu mińskiego (podstawa prawna: art. 16 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o us troju miasta stołecznego Warszawy - Dz.U. Nr 41, poz. 361, zm. Dz.U. Nr 127, poz. 1087). Miasto Wesoła stało się dzielnicą m.st. Warszawy.
Siedzibą władz powiatu mińskiego jest miasto Mińsk Mazowiecki
Zakres działania i zadania powiatu określa ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.).
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie:
- edukacji publicznej,
- promocji i ochrony zdrowia,
- pomocy społecznej,
- polityki prorodzinnej,
- wspierania osób niepełnosprawnych,
- transportu zbiorowego i dróg publicznych,
- kultury i ochrony dóbr kultury,
- kultury fizycznej i turystyki,
- geodezji. kartografii i katastru,
- gospodarki nieruchomościami,
- administracji architektoniczno - budowlanej,
- gospodarki wodnej,
- ochrony środowiska i przyrody,
- rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego,
- porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli,
- ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska,
- przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy,
- ochrony praw konsumenta,
- utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,
- obronności,
- promocji powiatu,
- współpracy z organizacjami pozarządowymi.
Do zadań publicznych powiatu należy również zapewnienie wykonywania określonych w ustawach zadań i kompetencji kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży. Ustawy mogą określać inne zadania powiatu.
Ustawy mogą określać niektóre sprawy należące do zakresu działania powiatu jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez powiat.
Powiat na uzasadniony wniosek zainteresowanej gminy przekazuje jej zadania z zakresu swojej właściwości na warunkach ustalonych w porozumieniu. Zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin.
Powiat może zawierać z organami administracji rządowej porozumienia w sprawie wykonywania zadań publicznych z zakresu administracji rządowej.
Powiat może zawierać porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych z jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego, a także z województwem, na którego obszarze znajduje się terytorium powiatu.
W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami.
Powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej.
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Powiat ma osobowość prawną.
Samodzielność powiatu podlega ochronie sądowej.
O ustroju powiatu stanowi jego statut. Statut powiatu mińskiego został przyjęty uchwałą Nr III/15/98 Rady Powiatu Mińskiego z dnia 28 grudnia 1998 r. Zmiany w Statucie wprowadzono uchwałami Rady Powiatu: Nr VII/60/99 z dnia 8 czerwca 1999 r., Nr XXII/203/2001 z dnia 30 sierpnia 2001 r., Nr XXXI/270/2002 z dnia 1 października 2002 r. i Nr IV/23//03 z dnia 26 lutego 2003 r.
Organami Powiatu Mińskiego są:
- Rada Powiatu,
- Zarząd Powiatu.
Siedzibą organów powiatu jest :
STAROSTWO POWIATOWE
w Mińsku Mazowieckim
ul. Kościuszki 3
05-300 Mińsk Mazowiecki
tel.: 25 759-87-00, fax: 25 759-87-02
http://www.powiatminski.pl
e-mail: starosta.wm@powiatypolskie.pl
e-mail: sekretariat@powiatminski.pl
Starosta reprezentuje powiat na zewnątrz.
Powiat miński posiada herb i flagę ustanowione uchwałą Nr XXVII/234/2002 Rady Powiatu Mińskiego z dnia 26 marca 2002 r.
